Mae Aelod Seneddol Ceredigion, Ben Lake, wedi lansio arolwg ar-lein fel rhan o ymgyrch ehangach i fynd i’r afael â’r materion sy’n wynebu wrth fancio yng nghefn gwlad Cymru.

Mae’r arolwg wedi’i anelu at sefydliadau elusennol a chymunedol ac mae’n ceisio gwybodaeth am eu profiadau o fancio cymunedol yng Ngheredigion.

Mae’r arolwg yn rhoi cyfle i sefydliadau elusennol a chymunedol fynegi eu barn yng nghanol cyfnod o newid sylweddol i gyfrifon banc cymunedol.

Mae hefyd yn dilyn sefydlu ‘Dyletswydd Defnyddwyr’ gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA). Yn ôl yr FCA, mae’r Ddyletswydd Defnyddwyr yn “gosod safonau uwch a chliriach o ddiogelwch defnyddwyr ar draws gwasanaethau ariannol ac yn ei gwneud yn ofynnol i gwmnïau roi anghenion eu cwsmeriaid yn gyntaf”.

Bydd canlyniadau’r arolwg yn llywio trafodaethau AS Plaid Cymru gyda’r FCA ynghylch effeithiolrwydd y Ddyletswydd Defnyddwyr newydd ac yn helpu i nodi camau pellach y dylai’r rheoleiddiwr eu cymryd i sicrhau nad yw’r sector bancio yn anghofio grwpiau cymunedol.

Mae banciau wedi bod yn cau canghennau yng Ngheredigion, ac ardaloedd gwledig eraill yng Nghymru ers blynyddoedd lawer sydd wedi effeithio ar allu pobl i gael mynediad at wasanaethau bancio.

Mae’r newid tuag at fancio ar-lein, a thueddiad i godi ffioedd ar rai cyfrifon elusen a chymunedol wedi creu rhwystrau newydd, gyda sefydliadau elusennol a chymunedol yn cael eu heffeithio’n arbennig.

Dywedodd Mr Lake: “Rydym yn ffodus yng Ngheredigion i gael dwsinau o grwpiau a sefydliadau gwirfoddol ac elusennol sy’n gwneud cyfraniad amhrisiadwy i fywyd cymunedol.

“O’r tîm chwaraeon lleol i linellau cyngor iechyd meddwl, mae’r sefydliadau hyn yn cynnig cymorth y mae mawr ei angen, ond maent hefyd yn helpu i gyfoethogi bywydau trigolion ledled y sir.

“Mae’r ffordd y mae llawer o’r banciau manwerthu mawr yn delio â’r sefydliadau hyn wedi newid yn sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Yn dilyn cyflwyno’r Ddyletswydd Defnyddwyr newydd gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol yr haf diwethaf, mae’n amserol ystyried ei heffaith yng Ngheredigion.

“Rwy’n benderfynol o sicrhau bod banciau’n cael eu dwyn i gyfrif o ran gofynion yr FCA ond er mwyn gwneud hynny, rhaid i mi ddeall yn gyntaf yr heriau sy’n wynebu’r grwpiau cymunedol hyn wrth fancio

“Rwy’n gobeithio y bydd yr arolwg hwn, sydd wedi’i anelu at aelodau a swyddogion sefydliadau elusennol a chymunedol ledled Ceredigion yn cipio profiadau grwpiau cymunedol ac elusennau Ceredigion. Rwy’n awyddus i weld a yw ‘Dyletswydd Defnyddwyr’ yr FCA wedi gwella’r gwasanaeth yng Ngheredigion ac wedi ysgafnhau’r baich ar sefydliadau.”

Gellir dod o hyd i’r arolwg ar-lein

Mae’r arolwg ar agor i’r cyhoedd – aelodau neu swyddogion sefydliadau elusennol neu gymunedol yng Ngheredigion sy’n awyddus i rannu eu profiadau o ddefnyddio gwasanaethau bancio.